Başalan Köyü, Yozgat ilinin Çekerek ilçesine bağlı, köklü tarihi, doğal güzellikleri ve sıcak toplumsal yapısıyla dikkat çeken bir yerleşim yeridir. Osmanlı dönemine kadar uzanan geçmişiyle, yıllar içinde kendine özgü kültürel ve toplumsal değerlerini korumayı başarmıştır. 1928 yılı kayıtlarında “Kötüköy” olarak anılan köyümüz, 1959 yılında “Başalan” adını almış ve günümüze kadar bu isimle varlığını sürdürmüştür. Geleneksel yaşam biçimini büyük ölçüde muhafaza eden Başalan Köyü, köklü geçmişiyle bölgenin önemli yerleşim birimlerinden biri olmaya devam etmektedir.

Coğrafi konumu itibarıyla Yozgat şehir merkezine 103 km, Çekerek ilçe merkezine ise 13 km uzaklıkta bulunan köyümüz, deniz seviyesinden 1020 metre yükseklikte yer almaktadır. İç Anadolu’nun bozkır manzarasından farklı olarak Karadeniz ikliminin etkilerinin görüldüğü köyümüz, yoğun ormanlık alanları ve serin dere yataklarıyla öne çıkmaktadır. Özellikle yaz aylarında, yeşillikler içinde sakin ve huzurlu bir yaşam sunan Başalan Köyü, doğaseverler için de keşfedilmeyi bekleyen bir yerdir. Köyümüzün içerisinden geçen dere, geçmişte hem tarımsal faaliyetler hem de köy hayatı için önemli bir su kaynağı olmuş, ancak son yıllarda yaşanan iklim değişiklikleri nedeniyle kurumaya yüz tutmuştur.

Başalan Köyü, ekonomisini büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayandırmaktadır. Küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık, köy halkının en önemli geçim kaynakları arasında yer alırken, tarım da önemli bir ekonomik faaliyet alanıdır. Köyümüzde buğday, arpa ve nohut gibi tahıl ürünleri yetiştirilmekte olup, köylüler ayrıca kendi bahçelerinde sebze ve meyve üretimi yaparak doğal ve sağlıklı beslenme kültürünü sürdürmektedir. Geleneksel tarım yöntemleriyle üretim yapan köylüler, modern tarım tekniklerinden de faydalanarak verimliliği artırmayı hedeflemektedir.

Köyümüzün toplumsal yapısı da dikkat çekici bir özelliğe sahiptir. Komşuluk ilişkilerinin güçlü olduğu Başalan Köyü’nde, dayanışma ve yardımlaşma kültürü hâlâ canlılığını korumaktadır. Bayramlar, düğünler ve köy etkinlikleri, köylüler arasındaki birlik ve beraberliği pekiştiren önemli sosyal unsurlar arasında yer almaktadır. Köyümüz, hem doğayla iç içe yaşamak isteyenler için hem de köklü gelenekleri keşfetmek isteyenler için önemli bir durak niteliğindedir. Başalan Köyü, geçmişten günümüze uzanan değerleriyle ve doğal güzellikleriyle varlığını sürdürmeye devam etmektedir.

Başalan Köyü, toplumsal dayanışmanın güçlü olduğu bir yerleşimdir. Düğün, cenaze gibi özel durumlarda tüm köylü bir araya gelir, yardımlaşma ve birlik ruhu ön planda tutulur. Ramazan ve Kurban Bayramı gibi özel günlerde düzenlenen etkinlikler, köydeki sosyal hayatı canlandırır ve özellikle şehirde yaşayan köy sakinlerinin bir araya gelmesini sağlar. Köyümüzde bir camii ve bir cemevi bulunmaktadır. Farklı inanç ve geleneklerin bir arada uyum içinde yaşadığı köyümüzde, bu yapılar toplumsal birlikteliğin simgeleridir. Ayrıca köyde aktif olmayan bir ilkokul bulunmakta ve eğitim, taşımalı sistemle sağlanmaktadır.

Başalan Köyü, sahip olduğu çeşmeleriyle de meşhurdur. Özellikle “Mercan Çeşmesi” ve köyün simgesi haline gelen “Başalan Çeşmesi,” sadece köylüler arasında değil, çevre köylerce de tanınmaktadır. Bu doğal su kaynakları, geçmişte olduğu gibi bugün de köyün yaşamında önemli bir yere sahiptir.

Yaz aylarında köy nüfusu, şehirden dönenlerin gelişiyle artış gösterir. Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlere göç eden köy halkı, özellikle bahar aylarının başlamasıyla köye dönerek yazlık yaşamı tercih eder. En yoğun dönemler, bayramlar ve hasat zamanlarıdır. Köyün tarihi, Osmanlı dönemlerine kadar izlenebilmekte, ancak daha eskiye dair kesin bir bilgiye ulaşılamamaktadır. Buna rağmen, köy halkı, geçmişine sahip çıkma bilinciyle kültürel değerlerini yaşatmaya özen göstermektedir.

Başalan Köyü, doğal güzellikleri, köklü kültürü ve dayanışma ruhuyla örnek bir Anadolu köyüdür. Hem sakinlerine huzur veren bir yaşam sunmakta hem de köy dışındaki insanlara, özellikle yaz aylarında sıcakkanlı bir misafirperverlikle kapılarını açmaktadır. Geçmişini ve değerlerini koruyarak geleceğe taşıma çabası içindeki köyümüz, doğal yapısını ve geleneklerini yaşatmaya devam edecektir.